درسگفتار شرح مثنوی معنوی جلسه ۱۸۰
🎙| فایل صوتی کامل |
جلسه ۱۸۰ شرح مثنوی معنوی (دفتر دوم)
⬜️با ارائه حجت الاسلام والمسلمین دکتر قاسم کاکایی
🗓تاریخ جلسه :
دوشنبه ۱۸ اسفند ۱۴۰۴
🕝 مدت زمان:۶۰دقیقه و ۳۲ثانیه
ابیات ۲۸۱۴تا ۲۸۷۴:
چونک اندر قعر جو باشد سرت
کی به رنگ آب افتد منظرت
ور به رنگ آب باز آیی ز قعر
پس پلاسی بستدی دادی تو شعر
طاعت عامه گناه خاصگان
وصلت عامه حجاب خاص دان
مر وزیری را کند شه محتسب
شه عدو او بود نبود محب
هم گناهی کرده باشد آن وزیر
بی سبب نبود تغیر ناگزیر
آنک ز اول محتسب بد خود ورا
بخت و روزی آن بدست از ابتدا
لیک آنک اول وزیر شه بدست
محتسب کردن سبب فعل بدست
چون تو را شه ز آستانه پیش خواند
باز سوی آستانه باز راند
تو یقین میدان که جرمی کردهای
جبر را از جهل پیش آوردهای
که مرا روزی و قسمت این بدست
پس چرا دی بودت آن دولت به دست
قسمت خود خود بریدی تو ز جهل
قسمت خود را فزاید مرد اهل
۵۶-قصۀ منافقان و مسجد ضرار ساختن ایشان
یک مثال دیگر اندر کژ روی
شاید ار از نقل قرآن بشنوی
این چنین کژ بازیی در جفت و طاق
بانبی می باختند اهل نفاق
کز برای عزّ دین احمدی
مسجدی سازیم، و بود آن مرتدی
این چنین کژ بازیی میباختند
مسجدی جز مسجد او ساختند
فرش و سقف و قبّهاش آراسته
لیک تفریق جماعت خواسته
نزد پیغمبر به لابه آمدند
همچو اشتر پیش او زانو زدند
کای رسول حق برای محسنی
سوی آن مسجد قدم رنجه کنی
تا مبارک گردد از اقدام تو
تا قیامت تازه باد ایّام تو
مسجد روز گل است و روز ابر
مسجد روز ضرورت، وقت فقر
تا غریبی یابد آنجا خیر و جا
تا فراوان گردد این خدمت سرا
تا شعار دین شود بسیار و پر
زآن که با یاران شود خوش، کار مُر
ساعتی آن جایگه تشریف ده
تزکیۀ ما کن، ز ما تعریف ده
مسجد و اصحاب مسجد را نواز
تو مَهی ما شب، دمی با ما بساز
تا شود شب از جمالت همچو روز
ای جمالت آفتاب شب فروز
ای دریغا کآن سخن از دل بُدی
تا مراد آن نفر حاصل شدی
لطف کآید بی دل و جان در زبان
همچو سبزۀ تون بود ای دوستان
هم ز دورش بنگر و اندر گذر
خوردن و بو را نشاید ای پسر
سوی لطف بی وفایان خود مرو
کآن پل ویران بود،نیکو شنو
گر قدم را جاهلی بر وی زند
بشکند پل آن قدم را بشکند
هر کجا لشکر شکسته میشود
از دو سه سست مُخنّث میبود
در صف آید با سلاح او مردوار
دل بر او بنهند کاینک یار غار
رو بگرداند چو بیند زخمها
رفتن او بشکند پشت تو را
این دراز است و فراوان میشود
و آنچه مقصود است پنهان میشود
۵۷-فریفتن منافقان پیغمبر را(صلّی الله علیه و سلّم) تا به مسجد ضرارش برند
بر رسول حق فسونها خواندند
رخش دستان و حِیَل میراندند
آن رسول مهربان رحم کیش
جز تبسّم،جز بلی، نآورد پیش
شکرهای آن جماعت یاد کرد
در اجابت قاصدان را شاد کرد
مینمود آن مکر ایشان پیش او
یک به یک زآن سان که اندر شیر مو
موی را نادیده میکرد آن لطیف
شیر را شاباش میگفت آن ظریف
صد هزاران موی مکر و دَمدمه
چشم خوابانید آن دم از همه
راست میفرمود آن بحر کرم
بر شما من از شما مشفق ترم
من نشسته بر کنار آتشی
با فروغ و شعلۀ بس ناخَوشی
همچو پروانه شما آن سود دوان
هر دو دست من شده پروانه ران
چون بر آن شد تا روان گردد رسول
غیر حق بانگ زد مشنو ز غول
کاین خبیثان مکر و حیلت کردهاند
جمله مقلوب است آنچه آوردهاند
قصد ایشان جز سیه رویی نبود
خیر دین کی جست ترسا و جهود
مسجدی بر جِسر دوزخ ساختند
با خدا نرد دغا ها باختند
قصدشان تفریق اصحاب رسول
فضل حق را کی شناسد هر فضول
تا جهودی را ز شام اینجا کَشند
که به وعظ او جهودان سرخَوشاند
گفت پیغمبر که آری، لیک ما
بر سر راهیم و بر عزم غزا
زاین سفر چون باز کردم آنگهان
سوی آن مسجد روان گردم روان
دفعشان کرد و به سوی غزو تاخت
با دغایان از دغا نردی بباخت
چون بیامد از غزا،باز آمدند
طالب آن وعدۀ ماضی شدند
گفت حقّش ای پیمبر فاش گو
غدر را،در جنگ باشد، باش گو
گفت ای قوم دغل خامُش کنید
تا نگویم رازهاتان،تن زنید
چون نشانی چند از اسرارشان
در بیان آورد، بد شد کارشان
قاصدان زو بازگشتند آن زمان
حاشَ لِلّه، حاشَ لِلّه دم زنان
هر منافق مُصحَفی زیر بغل
سوی پیغمبر بیاورد از دغل
بهر سوگندان، که اَیمان جُنّتی است
زآن که سوگندان کژان را سنّتی است
چون ندارد مرد کژ در دین وفا
هر زمانی بشکند سوگند را
راستان را حاجت سوگند نیست
زآن که ایشان را دو چشم روشنی است
✅@ghkakaie

